Materialyň gatylygyny synagdan ýa-da metallografiki analizden öň esasy ädim hökmünde nusga kesmek çig mallardan ýa-da böleklerden degişli ölçegli we gowy ýüz şertleri bolan nusgalary almagy maksat edinýär, bu bolsa soňraky metallografiki analiz, iş görkezijilerini synagdan geçirmek we ş.m. üçin ygtybarly esas döredýär. Kesiş prosesinde nädogry operasiýalar nusganyň ýüzünde ýaryklar, deformasiýa we gyzgynlykdan zyýan ýaly meselelere getirip biler, bu bolsa synag netijeleriniň takyklygyna gönüden-göni täsir edýär. Şonuň üçin aşakdaky esasy elementlere uly üns bermelidiris:
1. Kesiji pyçaklaryň saýlanmagy/kesiji tigir
Dürli materiallar öz kesiji pyçaklarynyň/kesiji tigiriniň deňleşdirilmegini talap edýär:
- Demir metallar (polat we çoýun ýaly) üçin, adatça, ortaça berklige we gowy ýylylyk ýaýramagyna eýe bolan, şeýle hem kesilende uçgunlary we gyzgynlygy azaldyp bilýän, smola bilen baglanyşykly alýumin oksidi kesiji pyçaklar saýlanýar;
- Demir däl metallar (mis, alýumin, erginler ýaly) ýumşak we pyçaga aňsat ýapyşýar. Nusga ýüzüniň "ýyrtylmagynyň" ýa-da galyndylaryň galmagynyň öňüni almak üçin almaz kesiji pyçaklar/kesiji tigir ýa-da inçe däneli kremniý karbid kesiji pyçaklar/kesiji tigir ulanylmaly;
- Keramika we aýna ýaly döwülýän materiallar üçin ýokary berklikdäki almaz kesiji pyçaklar/kesiji tigir gerek bolýar we nusganyň döwülmeginiň öňüni almak üçin kesilende iýmitlendirme tizligi gözegçilikde saklanmaly.
2. Ähmiýetigysgyçlar
Gysgyçyň wezipesi nusgany berkitmek we kesiş wagtynda durnuklylygy üpjün etmekdir:
-Düzgünsiz görnüşdäki nusgalar üçin, kesilende nusganyň silkmegi sebäpli emele gelýän ölçeg üýtgeşmeleriniň öňüni almak üçin sazlanyp bilinýän gysgyçlar ýa-da ýörite gurallar ulanylmaly;
-Inçe diwarly we inçe bölekler üçin, artykmaç kesiş güýjünden dörän nusganyň deformasiýasynyň öňüni almak üçin çeýe gysgyçlar ýa-da goşmaça goldaw gurluşlary ulanylmaly;
-Gysgyç bilen nusganyň arasyndaky gatnaşyk bölegi nusganyň ýüzüni dyrnamagyň öňüni almak üçin tekiz bolmaly, bu bolsa soňraky gözegçiliklere täsir edip biler.
3. Kesýän suwuklygyň roly
Zyýany azaltmak üçin ýeterlik we degişli kesiji suwuklyk möhümdir:
-Sowadyjy täsir: Kesiş wagtynda döreýän ýylylygy aýyrýar, nusganyň ýokary temperatura sebäpli dokumalaryň üýtgemeginiň öňüni alýar (meselem, metal materiallaryň "ablýasiýasy");
-Ýaglama täsiri: Kesiji pyçak bilen nusganyň arasyndaky sürtülmäni azaldýar, ýüzüniň gödekligini peseldýär we kesiji pyçagyň hyzmat möhletini uzaldýar;
-Çipleri aýyrmak täsiri: Kesiş wagtynda emele gelen çipleri wagtynda ýuwup aýyrýar, çipleriň nusganyň ýüzüne ýapyşmagynyň ýa-da kesiji pyçagyň dykylmagynyň öňüni alýar, bu bolsa kesiş takyklygyna täsir edip biler.
Umuman, materiala görä suw esasly kesiji suwuklyk (gowy sowadyjylyk ukybyna eýe, metallar üçin amatly) ýa-da ýag esasly kesiji suwuklyk (güýçli ýaglaýjylyk ukybyna eýe, döwülen materiallar üçin amatly) saýlanýar.
4. Kesme parametrleriniň makul sazlamasy
Netijeliligi we hili deňleşdirmek üçin material aýratynlyklaryna görä parametrleri sazlaň:
-Iýmitlendirme tizligi: Ýokary gatylykdaky materiallar üçin (ýokary uglerodly polat we keramika ýaly), kesiji pyçagyň artykmaç ýüklenmesiniň ýa-da nusganyň zaýalanmagynyň öňüni almak üçin iýmitlendirme tizligi azaldylmaly; ýumşak materiallar üçin netijeliligi ýokarlandyrmak üçin iýmitlendirme tizligi degişli derejede ýokarlandyrylyp bilner;
-Kesiş tizligi: Kesiji pyçagyň çyzykly tizligi materialyň berkligine laýyk gelmelidir. Mysal üçin, metal kesmek üçin ulanylýan çyzykly tizlik 20-30m/s, keramika bolsa zarbany azaltmak üçin pes tizligi talap edýär;
-Iýmit mukdarynyň gözegçiligi: Enjamyň X, Y, Z awtomatiki dolandyryş funksiýasy arkaly, bir gezeklik iýmit mukdarynyň aşa köp bolmagy sebäpli nusganyň ýüzüniň çatlamagynyň öňüni almak üçin takyk iýmitlendirme amala aşyrylýar.
5. Enjamlaryň funksiýalarynyň kömekçi roly
-Doly ýapyk açyk gorag örtügi diňe bir hapa-hupalary we sesi bölüp bilmeýär, eýsem kesiş ýagdaýyny real wagt režiminde synlamaga we anomaliýalary wagtynda anyklamaga hem mümkinçilik berýär;
-10 dýuýmlyk sensor ekran kesiş parametrlerini intuisiýa arkaly sazlap bilýär we standartlaşdyrylan operasiýalary amala aşyrmak we adam ýalňyşlyklaryny azaltmak üçin awtomatiki iýmitlendirme ulgamy bilen hyzmatdaşlyk edip bilýär;
-LED yşyklandyrmasy synlamanyň aýdyňlygyny ýokarlandyrýar, nusganyň kesiş ýagdaýyny we ýüzüniň ýagdaýyny wagtynda kesgitlemäge mümkinçilik berýär we kesiş nokadynyň takyklygyny üpjün edýär.
Netijede, nusga kesmek "takyklygy" we "goraglygy" deňleşdirmelidir. Enjamlary, gurallary we parametrleri dogry deňeşdirmek arkaly, nusgany soňra taýýarlamak (meselem, üwemek, jylalamak we poslama ýaly) we synag etmek üçin gowy esas goýulýar, netijede materiallaryň seljerme netijeleriniň hakykylygyny we ygtybarlylygyny üpjün edýär.

Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 30-njy iýuly

