Awtomobil alýumin garyndysynyň bölekleriniň oksid plýonkasynyň galyňlygyny we gatylygyny synag etmek usuly

Awtomobil alýumin leşiginiň böleklerindäki anod oksid plýonkasy olaryň ýüzünde sowut gatlagy ýaly hereket edýär. Ol alýumin leşiginiň ýüzünde dykyz gorag gatlagyny emele getirýär, bölekleriň korroziýa garşylygyny ýokarlandyrýar we hyzmat möhletini uzaldýar. Şol bir wagtyň özünde, oksid plýonkasy ýokary berklige eýedir, bu bolsa alýumin leşiginiň ýüzüniň aşynma garşylygyny ýokarlandyryp biler.

Alýumin ergininiň anod oksid plýonkasy deňeşdirme boýunça kiçi galyňlyk we deňeşdirme boýunça ýokary gatylyk bilen häsiýetlendirilýär. Kiçijik tarapyndan plýonka gatlagynyň zeperlenmeginiň öňüni almak üçin mikro gatylyk üçin laýyk synag enjamlaryny saýlamak zerurdyr. Şonuň üçin, onuň gatylygyny we galyňlygyny barlamak üçin synag güýji 0,01-1 kgf bolan mikro Vickers gatylyk synag enjamyny ulanmagy maslahat berýäris. Vickers gatylyk synagyndan öň, synagdan geçiriljek iş bölegi nusga hökmünde ýasalmaly. Zerur enjamlar, iş bölegini iki tekiz ýüzli nusgada oturtmak üçin metallografiki gurnama maşynydyr (eger iş böleginiň iki tekiz ýüzi bolsa, bu ädimi goýbolsun edip bolýar), soňra ýagty ýüz alýança nusgany owratmak we owratmak üçin metallografiki owratmak we jylamak maşynyny ulanyň. Ornatma maşyny we owratmak we jylamak maşyny aşakdaky suratda görkezilen:

1. Nusga taýýarlamak ädimleri (Gatylygy we galyňlygy synag etmek üçin ulanylýar)

1.1 Nusga almak: Synagdan geçiriljek bölekden takmynan 10mm × 10mm × 5mm ölçegli nusgany kesiň (bölegiň stres konsentrasiýa meýdanyndan gaça durup) we synag ýüzüniň oksid plýonkasynyň asyl ýüzüne deňdigine göz ýetiriň.

1.2 Ornatmak: Öwürmek wagtynda nusganyň deformasiýasynyň öňüni almak üçin oksid plýonkasynyň ýüzüni we kese-kesigini açyp, nusgany gyzgyn ornatma materialy (meselem, epoksi smola) bilen ornatyň.

1.3 Öwütmek we jylamak: Ilki bilen, 400#, 800# we 1200# zymgyr kagyzlary bilen ädimme-ädim çygly öwütmek işlerini ýerine ýetiriň. Soňra 1μm we 0.5μm almaz jylamak pastalary bilen jylaň. Ahyrsoňy, oksid plýonkasy bilen substratyň arasyndaky serhetiň çyzylmazlygyna we aýdyň görünýändigine göz ýetiriň (kesişik galyňlygy synlamak üçin ulanylýar).

2.Synag usuly: Vickers Mikrogatylyk usuly (HV)

2.1 Esasy prinsip: Plenkanyň ýüzüne kiçi ýük (adatça 50-500g) goýmak üçin almaz piramida şekilli çukury ulanyň we çukuryň diagonal uzynlygyna esaslanyp gatylygy hasaplaň.

2.2 Esasy parametrler: Ýük plýonkanyň galyňlygyna gabat gelmelidir (plýonkanyň galyňlygy < 10μm bolanda, substrata çökükleriň girmeginiň öňüni almak üçin < 100g ýük saýlaň)

Esasy zat, plýonkanyň galyňlygyna laýyk gelýän ýüki saýlamak we oksid plýonkasyna aşa köp ýüküň girmeginiň öňüni almakdyr, bu bolsa ölçenen netijeleriň alýumin ergininden ýasalan substratyň gatylyk gymmatyny öz içine almagyna sebäp bolar (substratyň gatylygy oksid plýonkasyndan has pes).

Eger oksid plyonkasynyň galyňlygy 5-20μm bolsa: 100-200g ýük saýlaň (meselem, 100gf, 200gf), we çökük diametri plyonkanyň galyňlygynyň 1/3 böleginde gözegçilik edilmelidir (meselem, 10μm plyonkanyň galyňlygy üçin çökük diagonaly ≤ 3.3μm).

Eger oksid plyonkasynyň galyňlygy < 5μm (ultra inçe plyonka) bolsa: 50g-dan aşak ýük saýlaň (meselem, 50gf) we içine girmeginiň öňüni almak üçin çökündini synlamak üçin ýokary ulaldyşly obýektiw linza (40x ýa-da ondan ýokary) ulanylmaly.

Gatylyk synagyny geçirende, biz ISO 10074:2021 “Alýumin we alýumin erginlerindäki berk anod oksid örtükleri üçin spesifikasiýa” standartyna salgylanýarys, bu standartda mikro Vickers gatylyk synag enjamy bilen dürli görnüşli oksid örtüklerini ölçeýän wagtyňyz ulanyljak synag güýçleri we gatylyk aralyklary aýdyň görkezilýär. Jikme-jik spesifikasiýalar aşakdaky tablisada görkezilen:

Tablisa: Vickers mikrogatylyk synagy üçin kabul ediş gymmatlyklary

Bellik: Galyňlygy 50 μm-den uly bolan oksid plýonkalary üçin, esasanam plýonkanyň daşky gatlagy üçin, olaryň mikrogatylyk gymmatlyklary deňeşdirme boýunça pesdir.

2.3 Howpsuzlyk çäreleri:

Şol bir komponent üçin 3 dürli meýdanyň her birinde 3 bal ölçenmeli we ýerli plýonka kemçilikleriniň netijelere täsirinden gaça durmak üçin 9 maglumat nokadynyň ortaça gymmaty soňky gatylyk hökmünde kabul edilmelidir.
Eger çöketligiň gyrasynda "ýaryklar" ýa-da "bulanyk interfeýsler" peýda bolsa, bu ýüküň gaty ulydygyny we plýonka gatlagyna aralaşandygyny görkezýär. Ýük azaldylmaly we synag gaýtadan geçirilmelidir.