Metal örtükleriniň köp görnüşi bar. Dürli örtükler mikrogatylyk synagynda dürli synag güýçlerini talap edýär we synag güýçlerini tötänleýin ulanyp bolmaýar. Onuň ýerine, synaglar standartlar tarapyndan maslahat berilýän synag güýjüniň gymmatlyklaryna laýyklykda geçirilmelidir. Şu gün biz esasan polata çalynýan sink örtükleriniň ýa-da sink-alýumin-magniý ergin örtükleriniň mikro Vikers gatylyk synagyny girizeris.
1. Sink örtükleriniň (ýa-da alýumin-magniý örtükleriniň) ýokary hilli metallografik nusgalaryny taýýarlamak örtük synagynyň ilkinji ädimidir. Sink örtük nusgalaryny taýýarlamak nusga almak, gurnamak, öňünden üwemek we jylalamak ýaly birnäçe ädimleri öz içine alýar. Şeýle nusgalary taýýarlamagyň maksady iş böleginiň kese-kesiginiň ýüzüni üwemek, Wikers çökündilerini aýdyň görmäge mümkinçilik berýän tekiz, tekiz ýüze çykarmak, gatylyk gymmatlyklaryny almak üçin çökündi ölçeglerini takyk ölçemegi ýeňilleşdirmekdir.
2. Sink örtükleriniň gatylyk synagy üçin: sink örtükleri deňeşdirme boýunça galyň bolany üçin, gatylyk synaglary dürli synag güýçleri bilen geçirilip bilner. Şol bir nusgada, ulanylan synag güýji näçe kiçi bolsa, çökme ölçegi şonça kiçi bolýar; tersine, synag güýji näçe uly bolsa, çökme ölçegi şonça uly bolýar. Eger çökme töweregindäki örtük çatlama ýa-da deformasiýa alamatlaryny görkezse, has kiçi synag güýji saýlanmaly. Bu proses Wikers çökme töweregindäki örtük deformasiýasyz deň derejede bitewi bolýança gaýtalanýar - bu synag güýji derejesi nusga üçin laýykdyr.
2.1 Dürli örtük galyňlyklary belli bir synag güýjüniň aralyklaryna gabat gelýär, bu bolsa synag netijeleriniň bozulmagynyň öňüni almak üçin möhümdir. Aşakda mikro Vickers gatylyk synag enjamlaryna (HV) degişli bolan umumy örtükler (sink örtügi, hrom örtügi) üçin synag güýjüni saýlamak üçin salgylanma berilýär:
| Örtük görnüşi | Örtük Galyňlygy (μm) | Maslahat ber Synag güýji (gf) | Degişli HV ölçegi | Esasy howpsuzlyk çäreleri |
| Sink Kaplama | 5 ~ 15 | 25 ~ 50 | HV0.025, HV0.05 | Sink örtügi deňeşdirme boýunça ýumşakdyr (köplenç HV50 ~ 150); kiçi güýç aşa köp çökmegiň öňüni alýar. |
| Sink Kaplama | 15 ~ 50 | 50 ~ 100 | HV0.05, HV0.1 | Galyňlygy artdygyça, gyralaryň aýdyňlygyny üpjün etmek üçin güýç degişli derejede ýokarlandyrylyp bilner. |
| Hrom Kaplama | 1 ~ 5 | 10 ~ 25 | HV0.01, HV0.025 | Gaty hrom (HV800~1200) ýokary berklige eýedir; kiçi güýç içine zeper ýetmeginiň öňüni alýar. |
| Hrom Kaplama | 5 ~ 20 | 25 ~ 100 | HV0.025, HV0.1 | Galyňlygy > 10μm bolanda, HV0.1 güýji takyklygy we netijeliligi deňleşdirýär. |
| Kompozit Örtük | <5 | ≤25 | HV0.01, HV0.025 | Sink-nikel garyndysy we hrom-nikel garyndysy ýaly örtükler üçin, çökükligiň örtüge siňmeginiň öňüni berk alyň. |
2.2 Beýleki esasy täsir ediji faktorlar
Galyňlykdan başga-da, aşakdaky iki faktor synag güýjüniň saýlanyşyny has-da üýtgeder we hakyky ýagdaýlara esaslanyp baha bermeli:
Örtük gatylygynyň diapazony:
Ýumşak örtükler (meselem, sink örtügi, HV < 200): Eger synag güýji gaty kiçi bolsa, örtügiň plastik deformasiýa sebäpli çökündiler bulanyp biler. Maslahat berilýän aralygyň ýokarky çägini saýlamak maslahat berilýär (meselem, galyňlygy 10 μm, synag güýjüni 50gf saýlaň).
Gaty örtükler (meselem, hrom örtük, HV > 800): Ýokary gatylyk kiçi çökündilere getirýär, şonuň üçin çökündi diagonalynyň ölçeg ýalňyşlygynyň ± 5% -den geçmeginiň öňüni almak üçin synag güýji gaty kiçi bolmaly däl (meselem, galyňlygy 5 μm, 25gf synag güýjüni saýlaň).
2.3 Standartlaryň we tehniki şertleriň talaplary
Dürli pudaklaryň aýdyň standartlary bar. Mysal üçin:
Awtomobil senagaty köplenç ISO 14577 (Instrumental Indentation Test) standartyny kabul edýär, bu bolsa güýjiň gymmatyny örtügiň galyňlygyna görä sazlamaga mümkinçilik berýär;
Umumy senagat ASTM E384 standartyna salgylanýar, ol bolsa çöketligiň diagonalynyň örtük galyňlygynyň ≤ 1/2 bölegine we çöketligiň ujunyň radiusynyň ≥ 10 essesine deň bolmagyny talap edýär (uç täsiriniň öňüni almak üçin).
Netijede, metal örtükleriň mikro-Wikkers gatylyk synagy üçin synag güýjüni saýlamak "ilki galyňlyk, gatylyk sazlamasy we standart kepillik" logikasyna eýermelidir:
Ilki bilen, örtügiň galyňlygyna esaslanyp, synag güýjüniň aralygyny kesgitläň (ýokardaky tablisa serediň);
Güýç gymmatyny örtügiň gatylygyna görä sazlaň (ýumşak örtükler üçin ýokarky çägi we gaty örtükler üçin aşaky çägi saýlaň);
Ahyrsoňy, synag netijeleriniň dogrulygyny üpjün etmek üçin senagat standartlaryna (ISO 14577 we ASTM E384 ýaly) laýyk geliň.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 3-nji sentýabry
