Pes gatylykly uglerodly polat tegelek çubuklaryň gatylygyny barlanda, synag netijeleriniň takyk we netijeli bolmagyny üpjün etmek üçin gatylyk synagyny dogry saýlamalydyrys. Rokwell gatylyk synagynyň HRB şkalasyny ulanmagy göz öňünde tutup bileris.
Rokwell gatylyk synag enjamynyň HRB ölçegi diametri 1,588 mm we deň synag güýji 100KG bolan polat top içligini ulanýar. HRB ölçeg aralygy 20-100HRB derejesinde kesgitlenen, bu bolsa pes gatylykly uglerodly polat tegelek çubuk materiallarynyň köpüsiniň gatylyk synagy üçin amatlydyr.
1. Eger uglerodly polat tegelek çybyk öçürilen bolsa we ýokary gatylygy HRC40 – HRC65 töweregi bolsa, Rockwell gatylyk synag enjamyna saýlamaly. Rockwell gatylyk synag enjamy ulanmak aňsat we çalt, şeýle hem ýokary gatylykly materiallary ölçemek üçin amatly bolan gatylyk gymmatyny gönüden-göni okap bilýär.
2. Karbýurizasiýa, nitridleme we ş.m. bilen işlenen käbir uglerodly polat tegelek çubuklar üçin ýüziň berkligi ýokary, özeniň berkligi bolsa pes bolýar. Ýüziň berkligini takyk ölçemek zerur bolanda, Wickers berklik synag enjamy ýa-da mikro berklik synag enjamy saýlanyp bilner. Wickers berklik synagynyň çyzygy kwadratdyr we berklik gymmaty diagonal uzynlygy ölçemek arkaly hasaplanýar. Ölçeg takyklygy ýokary we materialyň ýüzündäki berklik üýtgemelerini takyk görkezip bilýär.
3. Rokwell gatylyk synag enjamynyň HRB ölçeginden başga-da, Brinell gatylyk synag enjamy pes gatylykly uglerodly polat tegelek çubuk materiallaryny synagdan geçirmek üçin hem ulanylyp bilner. Uglerodly polat tegelek çubuklary synagdan geçirilende, onuň indenti materialyň ýüzünde uly çökündi galdyrýar, bu bolsa materialyň ortaça gatylygyny has giňişleýin we doly görkezip biler. Gatylyk synag enjamynyň işlemegi wagtynda Brinell gatylyk synag enjamy Rokwell gatylyk synag enjamy ýaly çalt we aňsat däl. Brinell gatylyk synag enjamy HBW ölçegidir we dürli indentler synag güýjüne gabat gelýär. Umuman pes gatylykly uglerodly polat tegelek çubuklar üçin, meselem, tawlanan ýagdaýda, gatylyk adatça HB100 - HB200 töwereginde bolýar we Brinell gatylyk synag enjamy saýlanyp bilner.
4. Uly diametrli we adaty görnüşli uglerod polatdan ýasalan tegelek çubuklar üçin dürli gatylyk synaglary, adatça, ulanylýar. Şeýle-de bolsa, tegelek çubugyň diametri kiçi bolsa, mysal üçin 10 mm-den az bolsa, Brinell gatylyk synagy uly çökündi sebäpli ölçeg takyklygyna täsir edip biler. Bu wagtda Rokwell gatylyk synagyny ýa-da Vikers gatylyk synagyny saýlap bolýar. Olaryň çökündi ölçegi kiçi we kiçi ölçegli nusgalaryň gatylygyny has takyk ölçäp bilýär.
5. Adaty gatylyk synag enjamynyň iş stoluna goýmak kyn bolan düzgünsiz görnüşli uglerod polat tegelek çubuklar üçin, Leeb gatylyk synag enjamy ýaly göterilýän gatylyk synag enjamy saýlanyp bilner. Ol zarba enjamy arkaly ölçenýän obýektiň ýüzüne zarba jisimini iberýär we zarba jisiminiň yzyna gaýtýan tizligine esaslanyp gatylyk gymmatyny hasaplaýar. Ony ulanmak aňsat we dürli görnüşdäki we ululykdaky iş böleklerinde ýerinde ölçegleri geçirip bilýär.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 14-nji apreli
