Gatylyk synagynyň kadaly işleýändigini nädip barlamaly?
1. Gatylyk synag enjamy aýda bir gezek doly barlanmaly.
2. Gatylyk synag enjamynyň gurnalýan ýeri gurak, titremesiz we poslamaýan ýerde saklanmaly, şonuň üçin ölçeg wagtynda enjamyň takyklygyny we synag wagtynda gymmatyň durnuklylygyny we ygtybarlylygyny üpjün etmeli.
3. Gatylyk synag enjamy işleýän wagty, ölçeg takyklygynyň nädogry bolmagynyň ýa-da gatylyk synag enjamynyň başyndaky almaz konusyň içine zeper ýetmeginiň öňüni almak üçin ölçeljek metalyň ýüzüne gönüden-göni degmäge rugsat berilmeýär.
4. Almaz indenter ulanylanda, indenteriň ýüzüniň ýagdaýyny ýylda bir gezek barlamak zerurdyr. Her ölçegden soň, indenter saklamak üçin ýörite gutuda gaýtadan goýulmaly.
Gatylyk synagçysy üçin howpsuzlyk çäreleri:
Dürli gatylyk synaglaryny ulananda ýörite howpsuzlyk çärelerinden başga-da, aşakda sanalyp geçilen käbir umumy meselelere üns berilmeli:
1. Gatylyk synag enjamynyň özi iki görnüşli ýalňyşlyk çykarar: biri onuň bölekleriniň deformasiýasyndan we hereketinden dörän ýalňyşlyk; beýlekisi bolsa gatylyk parametriniň görkezilen standartdan geçmeginden dörän ýalňyşlyk. Ikinji ýalňyşlyk üçin, gatylyk synag enjamy ölçegden öň standart blok bilen kalibrlenmelidir. Rokwell gatylyk synag enjamynyň kalibrleme netijeleri üçin tapawut ±1 aralygynda kesgitlenýär. ±2 aralygynda tapawut bolan durnukly gymmatlyk üçin düzediş gymmaty berlip bilner. Tapawut ±2 aralygyndan daşarda bolsa, gatylyk synag enjamy kalibrlenip, abatlanmalydyr ýa-da beýleki gatylyk synag usullaryna geçilmelidir.
Rokwelliň gatylygynyň her bir şkalasynyň öz ulanylyş çägi bar, ol düzgünlere laýyklykda dogry saýlanmalydyr. Mysal üçin, gatylyk HRB100-den ýokary bolanda, synag üçin HRC şkalasy ulanylmaly; gatylyk HRC20-den pes bolanda, synag üçin HRB şkalasy ulanylmaly. Synag aralygy aşylanda gatylyk synagynyň takyklygy we duýgurlygy pes bolany we gatylyk gymmaty nädogry bolany üçin, ol ulanmak üçin amatly däl. Beýleki gatylyk synag usullarynda hem degişli kalibrleme standartlary bar. Gatylyk synagyny kalibrlemek üçin ulanylýan standart blok iki tarapdan hem ulanylyp bilinmez, sebäbi standart tarapyň we arka tarapyň gatylygy hökman birmeňzeş däl. Adatça, standart blokyň kalibrleme senesinden bir ýylyň dowamynda güýjünde bolmagy şert edilýär.
2. Çukury ýa-da örsü çalşanda, degýän bölekleri arassalamaga üns beriň. Ony çalşandan soň, iki gezek yzygiderli alnan gatylyk gymmaty deň bolýança, belli bir gatylykdaky polat nusgasy bilen birnäçe gezek synagdan geçiriň. Maksat, synag netijeleriniň takyklygyna täsir etmez ýaly, çukury ýa-da örsü we synag maşynynyň degýän bölegini berk basylan we gowy degýän ýagdaýda etmekdir.
3. Gatylyk synag enjamy sazlanandan soň, gatylygy ölçäp başlanda, birinji synag nokady ulanylmaýar. Nusga bilen örsüň arasyndaky gatnaşygyň ýaramaz bolmagyndan gorkup, ölçenen gymmat nädogry bolýar. Birinji nokat synagdan geçirilenden we gatylyk synag enjamy adaty iş mehanizmi ýagdaýynda bolandan soň, nusga resmi taýdan synagdan geçirilýär we ölçenen gatylyk gymmaty ýazylyp alynýar.
4. Eger synag bölegi mümkinçilik berýän bolsa, adatça azyndan üç gatylyk gymmatyny barlamak üçin dürli bölekleri saýlaň, ortaça gymmaty alyň we ortaça gymmaty synag böleginiň gatylyk gymmaty hökmünde kabul ediň.
5. Çylşyrymly görnüşdäki synag bölekleri üçin degişli görnüşdäki ýastykçalar ulanylmaly we olar berkidilenden soň synagdan geçirilip bilner. Tegelek synag bölegi, adatça, synag üçin V görnüşli oýuga ýerleşdirilýär.
6. Ýüklemezden öň, ýükleme tutawaçynyň düşürme ýagdaýyna goýlandygyny barlaň. Ýükleme wagtynda hereket ýeňil we durnukly bolmaly, şeýle hem köp güýç ulanmaly däl. Ýüklemeden soň, ýükleme tutawaçy düşürme ýagdaýyna goýulmaly, şeýdip enjamyň uzak wagtlap ýük astynda galmagynyň, plastik deformasiýa döremeginiň we ölçeg takyklygyna täsir etmeginiň öňüni alyň.
Wickers, Rokwell gatylygy
Gatylyk: Bu materialyň ýerli plastik deformasiýa garşy durmak ukybydyr we ol esasan çökündi usuly bilen ölçenýär.
Bellik: Gatylyk gymmatlyklaryny biri-biri bilen gönüden-göni deňeşdirip bolmaýar we diňe gatylyk deňeşdirme tablisasyndan geçirip bolýar.
2019-njy ýylda “Shandong Shancai Testing Instrument Co., Ltd.” kompaniýasy Milli synag maşynlarynyň standartlaşdyryş tehniki komitetine goşuldy we iki milli standartyň işlenip düzülmegine gatnaşdy.
1. GB/T 230.2-2022: "Metall materiallary Rokwell gatylyk synagynyň 2-nji bölegi: gatylyk synaglarynyň we çukurlaryň barlagy we kalibrlenmegi"
2. GB/T 231.2-2022: "Metall materiallary Brinell gatylyk synagynyň 2-nji bölegi: gatylyk synaglarynyň barlagy we kalibrlemesi"
2021-nji ýylda Şandong Şançaý aerokosmik hereketlendiriji turbalarynyň awtomatiki onlaýn gatylyk synag taslamasynyň gurluşygyna gatnaşyp, watanyň aerokosmik senagatyna goşant goşdy.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 29-njy dekabry
